زندگي بر روي زمين چگونه پايان مييابد؟ پاسخ معلوم نيست، اما دو
مطالعه جديد، برخوردي با عطارد يا مريخ را پيشبيني ميکنند که
ميتواند پيش از آنکه خورشيد به غولي قرمز بدل شود و سياره را
در تقريبا پنج ميليارد سال برشته کند، زندگي بر روي زمين را به
سرنوشتي شوم دچار کند. به گزارش ايسنا، اين مطالعات
نشان ميدهند که سيارات منظومه شمسي به چرخش حول
خورشيد تا حداقل 40 ميليون سال به صورت پايدار ادامه خواهند
داد، ولي پس از آن احتمال کمي (غير قابل صرف نظر) وجود دارد
که اوضاع به صورتي بسيار بد پيش خواهد رفت. منظومه شمسي
در مقياس زماني انسانها به نظر ميرسد که ساعتوار به طور
منظم در حرکت است اما آيزاک نيوتن سه قرن پيش دريافت که
جاذبه گرانشي که سيارات بر يکديگر اعمال ميکنند ميتواند
آنها را با گذشت زمان به خارج از مدارهاي خود متمايل کند. پيشبيني
آنچه که رخ خواهد داد به علت چند جسمي بودن مساله بياندازه
مورد سوال قرار ميگيرد. امروزه حتي خطاهاي کوچک در
موقعيتهاي مشاهده شدهي سيارات ميتواند به عدم قطعيتهايي
بسيار بزرگ در پيشبيني آينده تبديل شود. به همين علت
اخترشناسان با اطمينان تنها خبر از ثابت بودن منظومهي
شمسي براي 40 ميليون سال آينده را ميدهند. اگرچه هيچ کس
نميتواند با اطمينان از آنچه که پس از آن رخ ميدهد بگويد
محاسبات جديد از اطلاعات کمي در آيندهاي دورتر خبر ميدهند.
اين محاسبات نشان ميدهند که با احتمال يك تا دو درصد مدار
عطارد در طول پنج ميليارد سال آينده قطعا تغييرات عمدهاي را خواهد
داشت. اين رويداد به متزلزل کردن سيارات دروني منظومهي
شمسي ميانجامد و ميتواند به برخوردي فاجعهآميز بين زمين و مريخ
يا عطارد منجر شود که حيات موجود در آن زمان را نابود کند.
گرگوري لافلين، پژوهشگر يکي از اين مطالعات در دانشگاه کاليفرنيا-
سانتا کروز ميگويد: «براي مثال در برخوردي سنگين با مريخ تمامي حيات فوراً نابود ميشود و زمين با دماي يک ستارهي غول سرخ در حدود 1000 سال خواهد گداخت.»
اک لاسکار از رصدخانهي پاريس در فرانسه مطالعهي ديگري را
تصويب کرد. وي 1001 شبيهسازي کامپيوتري از منظومهي شمسي را
در گذر زمان با اندکي اختلاف در شرايط آغازين هر يک از سيارات بر
پايهي عدم قطعيت در مشاهدات به اجرا درآورد. به نوشته نجوم، در
يك تا دو درصد موارد مدار عطارد با گذشت زمان و در اثر جاذبهي
گرانشي مشتري بسيار کشيده شد. در اين موارد، مدار عطارد به
خروج از مرکز 6/0 يا بيشتر رسيد (خروج از مرکز صفر به معناي يک دايره
کامل است در حالي که خروج از مرکز 1 بيشترين کشيدگي ممکن را
نشان ميدهد). قرار گرفتن عطارد در چنين مدار کشيدهاي تاثير متقابل
بين عطارد، زهره، مريخ و زمين را افزايش ميدهد. شيبهسازيهاي
پيشين لاسکار نشان ميدهد که چنين رويدادي تمامي منظومهي
شمسي را آشفته ميکند. لافلين در گفتگو با نيوساينتيست گفت:
«هنگامي که خروج از مرکز عطارد به حدود 6/0 افزايش مييابد به
محل تقاطع با مدار زهره نزديک ميشود.» عطارد و مريخ به هنگام
متزلزل شدن منظومه شمسي به دليل جرمهاي به ترتيب
6 و 11 درصد جرم زمين دورتر پرتاب ميشوند، زيرا نسبتاً راحتتر
حرکت ميکنند. به حرکت درآوردن زهره سختتر است زيرا جرمي
معادل با 82 درصد جرم زمين را داراست. در يکي از شبيهسازيهاي
لافلين و کنستانتين بتيگين از عطارد، پس از 3/1 ميليارد سال به
سمت خورشيد پرتاب شد. در شبيهسازي ديگري مريخ پس از 820
ميليون سال از منظومهي شمسي به بيرون پرت شد و 40 ميليون
سال پس از آن عطارد و زهره برخورد کردند. لافلين گفت: «تعداد زيادي
از فجايعي که ممکن است رخ دهد براي ما روشن شده است و در هر
مورد جزئيات اسفبار کاملا متفاوت هستند.» وحشتناکترين فاجعه
براي زمين احتمال برخورد با عطارد يا مريخي عنان گسيخته است.